ฉบับที่ 22 ธันวาคม 2531 "ฟื้นฝอยหาตะเข็บ"

บางคนให้ความเห็นว่า คำว่า 'ขาวม้า' นี้น่าจะมาจากภาษาเขมรว่า 'ขะแม' แล้วเพี้ยนเสียงมาเป็น 'ขะม้า' และ 'ขาวม้า' ตามลำดับ ซึ่งอาจารย์ เฉลิมศักดิ์ รามโกมุท (อดีตอาจารย์มหาวิทยาลัยศิลปากร ปัจจุบัน เป็นนักสะสมของเก่าชื่อดัง) ได้พูดถึงประวัติความเป็นมาของผ้าขาวม้าเอาไว้ว่า

"สมัยก่อน พวกพระสงฆ์นี่ไม่นุ่งผ้าอาบน้ำไง แถมยังอาบตามแม่น้ำลำคลองอีกด้วย พระพุทธเจ้าคงเห็นว่ามันไม่ค่อยงามเท่าไหร่ ก็เลยให้ใช้ผ้ามาทำเป็นเตี่ยว... ผ้าเตี่ยวก็เหมือนผ้าเตี่ยวทุกวันนี้แหละ... พอศาสนาพุทธเข้ามาในแถบเอเชียบ้านเรา ผ้าที่ว่านี้ก็มีลักษณะเปลี่ยนไป คือทำให้มีความกว้างยาวมากขึ้น มีลาย... ความจริงผ้าที่เรียกว่าผ้าขาวม้านี่นะ ไม่จำเป็นต้องเป็นลายสก็อตต์เสมอไปหรอก เป็นลายอื่นๆ หรือเป็นผ้าพื้นธรรมดาก็ได้"

ในพจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2525 หน้า 143 ได้ให้ความหมายของคำว่า 'ผ้าขาวม้า' เอาไว้ว่า หมายถึง ผ้าที่ใช้ผลัดอาบน้ำ หรือเคียนพุง..